رويكرد آموزش پودماني (راهكاري جهت افزايش اثربخشي آموزش كاركنان در صنعت وخدمات )
امروزه بر هيچ فردي نقش و اهميت والاي آموزش پوشيده نيست ، به عبارت ديگراين اصل كه آموزش در ارتقا سطح دانش ، توانمنديها ونگرشهاي انسانها تاثير بسزايي داردمورد توافق تمامي صاحبنظران و متخصصان امر آموزش و تعليم و تربيت است . لكن راهكارهايي كه آموزش را به نحوي كارآمد واثربخش ارائه كند و درنهايت تاثيرات قابل ملاحظه اي را در رفتار، نگرش ، مهارتها و توانمنديها ايجاد كند، مطلب مهمي است كه صاحبنظران امر آموزش همواره درحال بررسي و مطالعه آن هستند.
يكي از موثرترين مكانيسم هاي برنامه ريزي و تدوين آموزشهاي كاركنان ، رويكردآموزش پودماني در طراحي و تدوين آموزشهاي شغلي است . اين رويكرد با تمركز برنيازهاي اساسي شغل و شاغل و مهارتهاي موردنياز آنها، سعي در ارائه آموزشهايي است كه علاوه بر برطرف كردن نيازهاي آموزشي كاركنان ، صرف هزينه هاي مالي و زماني راتاحداقل كاهش دهد.
رويكرد آموزش پودماني (مدولار)
ماهيت : يكي از رويكردهاي آموزشي كه توانسته است بسياري از نقايص سيستم هاي آموزش سنتي را برطرف كند، رويكرد آموزش پودماني (MODULAR TRAINING APPROACH)است . اين رويكرد پس از جنگ جهاني دوم باتوجه به شرايط بعدازجنگ كه تقريبا بيش از نيمي از صنايع و كارخانجات اروپا ازبين رفته و نيروهاي انساني كارآمد و آموزش ديده مناسبي نيز براي بازسازي و احياء آنها وجود نداشت ، مسئولان امررا بر آن داشت تا با استفاده از يك رويكرد آموزش مناسب تر بتوانند نيروهاي انساني زيادي را با وقت و هزينه پايين و كارآمدي بالا تربيت كنند. رويكرد آموزش پودماني باويژگيهاي اصلي پرهيز از زيادآموزي و كم آموزي و تقسيم آموزشها به پودمانهاي مستقل وخودآموز توانست در شرايط پيش از جنگ جهاني دوم نيروهاي انساني زيادي را آموزش دهد و روان بازار كار كند.
رويكرد آموزش پودماني ، يك روش برنامه ريزي آموزشهاي شغلي است كه با تفكيك نيازهاي آموزشي كاركنان به واحدهاي مستقل ولي كامل ، بدون هيچ گونه تقدم و تاخري در آموزشها، با درنظرگرفتن جنبه خودآموزي آنها، سعي در مرتفع كردن نيازهاي مهارتي ،دانشي و نگرشي شاغلان دارد. به عبارت ديگر اين رويكرد آموزشي با برقراري ارتباطتنگاتنگ با سلسله مهارتها و توانائيهاي موردنياز كاركنان براي انجام فعاليتهاي شغلي درمحيط كار، پودمانهاي آموزشي مستقل و كاملي را تعريف مي كند كه توانايي ارائه يك نوع مهارت توام با دانش و نگرش باشد كه درنهايت شغل با طي پودمان موردنظر انجام مستقل يك واحدكاري را مي آموزد.
هدف اساسي رويكرد آموزش پودماني يادگيري مجموعه اي از توانمنديهاي همراه است كه به يك مهارت خاص و مستقل موردنياز شغل مي انجامد.(1) منظور ازتوانمنديهاي همراه مجموعه دانش ، توانش و نگرشهايي است كه فراگير با يادگيري آنهامي تواند از يك مهارت خاص براي انجام فعاليت ويژه برخوردار شود.
در رويكرد آموزش پودماني عناصر اصلي تشكيل دهنده آموزش ، فرد يادگيرنده (شاغل ) و شغل است . به عبارت ديگر پودمانهاي تعريف شده دقيقا متمركز بر مهارتهاي موردنياز براي انجام فعاليتهاي شغل بوده و برخلاف رويكردهاي آموزش سنتي ، فرديادگيرنده به علت خودآموزبودن بيشتر پودمانها، تقريبا تمامي فعاليتهاي مربوط به آموزشها را برعهده داشته و عنصري فعال است .
اصول رويكرد آموزش پودماني
هر روش و رويكرد آموزشي براساس يكسري اصول و گزاره هاي علمي استواراست . اصول مترتب بر هر رويكردي درحقيقت چارچوب و ساختار اصلي آن به شمارمي رود. رويكرد آموزش پودماني نيز برخوردار از يكسري اصولي است كه اعمال آنها درفرايند آموزش موجد زمينه هايي است كه پودمانهاي آموزشي قابليت برنامه ريزي و اجراپيدا مي كنند. از مهمترين اصول رويكرد آموزش پودماني كه درحقيقت باعث تمايز اين رويكردها مي شود عبارتند از:
1 - اصل استقلال در آموزشها
همان طور كه در ماهيت آموزش پودماني ذكر گرديد پودمانهاي آموزشي واحدهاي مستقل و كاملي هستند كه هدف آنها ايجاد يك مهارت خاص در فراگيري براي انجام فعاليتهاي شغلي است . اصل استقلال پودمانها در رويكرد آموزش پودماني بيانگر اين مفهوم است كه پودمانهاي آموزشي مربوط به يك شغل هيچ گونه ارتباط تقدم و تاخري باهمديگر نداشته و آموزشهايي كه در يك پودمان مطرح مي گردد هيچ پيوندي با ديگرآموزشها ندارد. اين اصل باعث مي شود كه فراگيران بتوانند باتوجه به نيازهاي شغلي -آموزشي خود هريك از پودمانهاي موردنياز را طي كنند.
2 - اصل خودآموز يا خودرهرو بودن آموزشها
پودمانهاي آموزشي به لحاظ ماهيت انگيزشي - كاربردي آنها بيشتر به صورت خودآموز طراحي و اجرا مي گردند. به عبارت ديگر محتوي آموزشي موردنظر درپودمانهاي آموزشي بايد به نحوي طراحي گردد كه فراگير بتواند بدون راهنمايي معلم وباتكيه بر فعاليت شخصي خود، مهارت موردنياز را فراگيرند. و علاوه بر آن در پودمانهاي آموزشي براي تمرين و تكرار مطالب آموخته شده ، آزمونها و تمرينهايي درنظر گرفته مي شود تا فراگير مطالب آموخته شده را موردارزيابي قرار دهد.
3 - اصل ارتباط تنگاتنگ پودمانهاي آموزشي با نيازهاي مهارتي شغل
رويكرد آموزش پودماني درحقيقت براي پاسخگويي به نيازهاي شغلي و عملياتي شاغلان طراحي شده است در رويكرد آموزش پودماني مشاغل تا سطح مهارتهاي موردنياز هر فعاليت در يك شغل ويژه تجزيه وتحليل گرديده و پودمانهاي آموزشي براساس مهارتهاي موردنياز هر فعاليت به صورت كاملا مستقل و مرتبط تهيه و تدوين مي گردند. تجزيه وتحليل به اين صورت باعث گرديده ، محتوي آموزش درنظر گرفته شده براي هر پودمان كاملا مرتبط با مهارتهاي شغل بوده و شاغلان نيازهاي شغلي و مهارتي خود را مرتفع گردانند.
4 - اصل توجه به تفاوتهاي فردي
در رويكرد آموزش پودماني علي رغم نظامهاي آموزشي سنتي ، فراگير مي تواند بدون توجه به نيازهاي شغلي و مهارتي همكاران و ديگر فراگيران آموزشهاي خاص خود رابگذارند. منظور از تفاوتهاي فردي ، تفاوتهاي شخصيتي نيست بلكه ، تفاوتهاي شغلي ومهارتي است كه افراد شاغل ممكن است با همديگر داشته باشند. هر فرد شاغلي باتوجه به نيازهاي مهارتي خود كه براساس تكنيك هاي مختلف نيازسنجي شناسايي شده ،آموزشهاي مربوطه را مي گذراند.
ويژگيها و اهداف آموزش پودماني
رويكرد آموزش پودماني باتكيه بر نيازها و مهارتهاي شغلي كاركنان نسبت به ديگررويكردهاي آموزشي از تناسب و همخواني بيشتري با آموزش كاركنان برخوردار است .اين رويكرد ازجمله روشهاي آموزشي خود رهرو و خود گام محسوب مي گردد كه با تكيه بر دو اصل مهارتهاي شغلي موردنياز و افرادي كه اين مهارتها را نياز دارند، پودمانهايي راتدوين مي كند كه نيازهاي اساسي فراگيران مرتفع شود.
در يك جمع بندي كلي اهدافي را كه رويكرد آموزش پودماني دنبال مي كند را مي توان به صورت زير بيان كرد:
به حداقل رساندن زمان ارائه آموزش ;
به حداقل رساندن هزينه هاي آموزشي ;
ايجاد مكانيسم دقيق و واقعي در برآورد نيازهاي آموزشي كاركنان ;
پرهيز از زيادآموزي يا كم آموزي ;
ارائه آموزشهايي كه دقيقا مبتني بر شغل بوده تا بتواند از كارايي لازم برخوردار باشند.
باعنايت به اهداف و اصول مطرح شده در رويكرد آموزش پودماني ، اين رويكردبرخوردار از يكسري ويژگيهاي منحصر به فردي است كه آن را از ديگر رويكردهاي آموزش متمايز مي سازد.
منابع
1 - حسين رادنيا، مقاله : نظام آموزش مدولار در برنامه ريزي آموزشهاي كاربردي ، هفتمين سمينار علمي ترويج كشاورزي كشور
1 - حسين رادنيا، مقاله : نظام آموزش مدولار در برنامه ريزي آموزشهاي كاربردي ، هفتمين سمينار علمي ترويج كشاورزي كشور
منبع :http://www.imi.ir/tadbir/tadbir-117/s%20and%20r-117/2.asp
به لطف خداوند مهربان اين مجال را يافتيم که در موضوعات مختلف مدیریت منابع انسانی جديدترين مقالات، تحقيقات، نظريه ها و... را مورد كند و كاو قرار دهيم. این وبلاگ دست تمامي صاحب نظران و انديشمندان عرصه ي مديريت منابع انسانی را در مسير توليد علم و توسعه ي نرم افزاري به گرمي مي فشارد