محیط به سرعت در حال تغییر کسب وکار، عرصه مدیریت را پرچالش ساخته است. یک تفاوت اساسی مدیریت امروز با گذشته در الزام به پایش مستمر متغیرهای محیطی و لحاظ کردن آنها در فرآیند تصمیم گیری و برنامه ریزی است.

محیط به سرعت در حال تغییر کسب وکار، عرصه مدیریت را پرچالش ساخته است. یک تفاوت اساسی مدیریت امروز با گذشته در الزام به پایش مستمر متغیرهای محیطی و لحاظ کردن آنها در فرآیند تصمیم گیری و برنامه ریزی است.

«فعالیت های مدیریتی درون یک شرکت فقط بخشی از مسوولیت های یک مدیر اجرایی امروزی هستند. مدیر اجرایی امروزی باید پاسخی برای چالش های تحمیل شده از سوی محیط خارجی نزدیک و دور شرکت داشته باشد.»

غفلت از تغییرات محیطی و تاثیرات آنها بر کسب وکارها، سودآوری و حتی بقای شرکت های فراوانی را به خطر انداخته است. «برای اقدام موثر در قبال هر آنچه که بر رشد و سودآوری یک شرکت تاثیر می گذارد، مدیران اجرایی از فرآیندهای مدیریتی استفاده می کنند که ممکن است از طریق پیش بینی تغییرات محیطی و تقاضاهای غیرمنتظره داخلی و رقبا، شرکت را در جایگاه مطلوب قرار دهند.»

برای کسب سود، شرکت ها نیاز به تکمیل فرآیندهایی دارند تا بتوانند به افزایش اندازه و تعداد شرکت های رقیب؛ نقش رو به گسترش دولت ها به عنوان خریدار، فروشنده، قانون گذار و حتی در سیستم های تجارت آزاد به عنوان رقیب؛ و پیچیدگی های بیشتر کسب وکار در تجارت بین المللی پاسخ بدهند. شاید مهم ترین پیشرفت در این فرآیندهای مدیریتی هنگامی پیش آمد که «برنامه ریزی بلندمدت»، «برنامه ریزی کلان، برنامه ریزی تفصیلی، بودجه بندی» و «سیاست های کسب وکار» با تاکید بیشتر بر پیش بینی محیطی و ملاحظات خارجی در تدوین و پیاده سازی برنامه ها با هم ترکیب شدند. حاصل این ترکیب مدیریت استراتژیک است. «مدیریت استراتژیک مجموعه ای از تصمیمات و اقداماتی است که نتیجه آنها تدوین و پیاده سازی برنامه هایی برای دستیابی به اهداف سازمانی است.»

این برنامه ها زیرمجموعه جهت گیری کلان شرکت قرار می گیرند، که همان استراتژی شرکت است و جوهره استراتژی نیز رویارویی با رقابت است.

همچنین، امروزه بر مدیریت مشارکتی و تفویض اختیار به زیردستان تاکید فراوانی می شود و پژوهش های معتبر متعددی نیز این موضوع را تایید می کنند. «با استفاده از رویکرد مدیریت استراتژیک، مدیرانی از همه سطوح شرکت در برنامه ریزی و پیاده سازی با هم تعامل می کنند. ازاین رو، نتایج رفتاری مدیریت استراتژیک مشابه نتایج تصمیم گیری مشارکتی خواهند بود. بنابراین، برآورد دقیق تاثیر تدوین استراتژی بر عملکرد سازمان نه تنها نیاز به معیارهای ارزیابی مالی دارد، بلکه مستلزم معیارهای ارزیابی غیرمالی، یعنی سنجه های تاثیرپذیری از جنبه رفتار نیز می باشد. در واقع، تقویت نتایج رفتاری مثبت شرکت را قادر به دستیابی به اهداف مالی خود نیز می سازد.»

برای آموزش و یادگیری مدیریت استراتژیک کتاب های فراوانی به چاپ رسیده اند. کتاب «مدیریت استراتژیک: تدوین، پیاده سازی و کنترل» که اخیرا توسط انتشارات سازمان مدیریت صنعتی و با ترجمه محمدحسین بیرامی به چاپ رسیده است، کتابی است جامع که مفاهیم، نظریه ها و ابزارهای مورد نیاز در فرآیند مدیریت استراتژیک را تشریح می کند. این کتاب با رویکرد کتاب های درسی به نگارش درآمده و در هر ویرایشی تجربیات نویسندگان از تدریس بر آن افزوده شده و مثال های آن به روز شده اند.

از آنجا که مدیریت استراتژیک یک فرآیند متوالی است، به طور معمول برای شرح و بسط مفاهیم و نظریه ها و سپس تجمیع و نتیجه گیری از یک مدل استفاده می شود. همان مدل، در مرحله عملی نیز مورد استفاده قرار می گیرد. این کتاب نیز از یک مدل بهره می گیرد و «به دلیل شباهت میان مدل های عمومی فرآیند مدیریت استراتژیک، می توان مدلی ترکیبی را بسط داد که نمایانگر مهم ترین تفکرات در حوزه مدیریت استراتژیک باشد. این مدل در ابتدای این کتاب نشان داده شده است. این مدل سه نقش عمده را به عهده دارد: (۱) توالی و روابط بین اجزای عمده فرآیند مدیریت استراتژیک را نشان می دهد. (۲) این مدل طرح کلی کتاب است. فصل اول مروری کلی بر فرآیند مدیریت استراتژیک را ارائه می کند و هر یک از اجزای عمده مدل عناوین اصلی فصل های بعدی خواهند بود. (۳) این مدل رویکردی را برای تحلیل مورد کاوی های کتاب پیشنهاد می کند و بنابراین به توسعه مهارت های تدوین استراتژی تحلیلگران کمک می کند.»

مدل ارائه شده در کتاب دربرگیرنده اجزایی است که در طی ۱۴فصل و بالغ بر ۷۱۲ صفحه هر یک به طور تفصیلی مورد بررسی قرار گرفته، ارتباط آنها با یکدیگر تشریح می شود. فهرست اجزا شامل این موارد می شود. ماموریت شرکت، تجزیه و تحلیل داخلی، محیط خارجی، تجزیه و تحلیل و انتخاب استراتژیک، اهداف بلند مدت، استراتژی های عام و بزرگ، اهداف کوتاه مدت، برنامه های عملی، تاکتیک های وظیفه ای، خط مشی ها، ساختار سازمانی، رهبری و فرهنگ، کنترل استراتژیک، نوآوری و کارآفرینی.

از ویژگی های بارز این کتاب ساختار موازی آن است که مفاهیم اصلی را به صورتی برجسته نمایش می دهد. این ساختار موازی یادگیری را آسان تر و جست وجو در کتاب را ساده تر می سازد. علاوه بر آن، از کارهای تحقیقی ارزشمند مقاله نویسان مجلات کسب وکار در سراسر جهان به منظور تهیه ده ها نمونه استراتژی در عمل استفاده شده است تا مباحث کلیدی هر فصل به صورتی موجز، مستقیم و روزآمد به تصویر درآید. علاوه بر نمونه های استراتژی در عمل، یک یا چند قاب استراتژیست برتر نیز در هر فصل آورده شده اند که داستان شخصی یک رهبر شرکت یا صنعت را بازگو می کنند که رفتار، شیوه عمل، یا اقدامات وی یک مفهوم کلیدی از فرآیند مدیریت استراتژیک مربوط به همان فصل را به تصویر می کشند. همچنین، وب سایت مفصلی برای کمک به خواننده در استفاده از این کتاب طراحی شده است که شامل قسمت هایی است که فقط در دسترس مربیان و استادان است و قسمت هایی که مخصوص کمک به دانشجویان طراحی شده اند.