مديريت منابع انساني در هزاره سوم

چكيده

انسان در مسير تمدن خويش، سه مرحله اصلي را طي نموده كه هر يك از اين مراحل نمايانگر قدرت در آن دوران بوده است. در دوراني، وسعت زمين ها و توسعه كشاورزي، سپس كارخانه ها وصنعت و درعصر حاضر نيز اطلاعات و فناوري از اساسي ترين پايه هاي تمدن در هزارة سوم محسوب میشوند.

 با توجه به اينكه تنها عامل ثابت در دنياي امروز، تحول وتغییر است و فناوري اطلاعات[1] به عنوان محصول اين تغييرات با شاخصه هايي چون توليد، پردازش، توزيع و به كارگيري اطلاعات حضور خود را در همه عرصه ها ثابت كرده است، سازمانها به منظور افزايش کارایی واثربخشی و كسب مزيت رقابتي، ناگزير به استفاده از اين فناوري هستند و مدیران سازمانها به منظور تثبیت موجودیت سازمان و افزایش بهره وری بايد در اندیشۀ تدارک زمینه بکارگیری فناوری اطلاعات و شیوۀ استفادۀ مطلوب از آن در سازمان، باشند.

در اين مقاله سعي شده است علاوه بر پرداختن به مفهوم «فناوري»[2] و« اطلاعات » به طور جداگانه و نهايتاً اصطلاح «فناوري اطلاعات» و همچنين تاريخچة پيدايش و كاربرد آن در سازمان ،مفصلاً به مزاياي فناوري اطلاعات در سازمانها اشاره شود.

واژگان كليدي: فناوري اطلاعات، ساختار سازمان، سبك های بکارگیریIT، مزاياي IT

مقدمه

افزايش سطح رقابت[3]، كوچك سازي[4]، سطوح عملكرد بالا، جهاني سازي[5] و آزاد سازي[6] مثالهاي از تغييرات وسيعي هستند كه امروزه اكثر سازمانها با آن روبرو هستند و سازمانها مجبور به شكل دهي دوباره[7] و سازماندهي مجدد[8] خود هستند. در عین حال باید از سلسله مراتب وظيفه اي[9] به سازمانهاي شبكه اي[10] و منعطف با عملكرد بالا مبدل شوند. ]در نتيجه[ به منظور چيره شدن بر اين چالشها[11]، سازمانها نيازمند توجه به فناوري اطلاعات به عنوان يك عامل اساسی هستند كه از آن نه فقط به منظور بهبود بهره وری عملياتي بلكه همچنين در جهت پاسخگويي فوریتر و مستمر به نيازهاي مشتريان و فشارهاي رقابتي و عرضة مطلوب تر و تعدد كانالهاي توزيع و افزایش توانايي در ارتباط برقرار كردن با مشتريان، عرضه كنندگان و ديگر سهامداران بايد استفاده شود. (Mutsaers & Ohers,1998, p.113 )به نحوی که در طول نيم قرن گذشته ،سازمانهاي مدرن،سرمايه گذاري روي فناوري اطلاعات را افزايش داده اند زيرا كه عقيده دارند فناوري اطلاعات تأثير مثبتي روي عملكرد سازماني دارد. (Muata & others, 2003,p.1 ) در سال 1997، ايالات متحده آمريكا به تنهايي بيش از پانصد بيليون دلار در سخت افزار، نرم افزار ،شبكه ها و خدمات فناوري اطلاعات سرمايه گذاري كرد و در سرتاسر جهان اين سرمايه گذاري به عدد يك تريليون دلار رسيد. (R.Merlyn & Valikangas, 1998.p28 )  و فناوري اطلاعات از حوزة    پشتیبانی فرایند كسب و كار به فاکتور کلیدي زير ساختار[12] آن تبديل شده است و در برخي موارد با خودكسب و كاربرابر بوده است .  در يك سازمان ،كنترل و هماهنگي بدون فناوري اطلاعات نا ممكن است. شبكه داده[13] هم اكنون به اندازة شبكة اجتماعي[14] در سازمان اهميت يافته است و در حقيقت آن دو اغلب يكي و مشابه هم شدند (Baines, 1998, p.49  ). در حال حاضر، فناوري اطلاعات خود را به عنوان يك عامل حياتي در موفقيت تعداد بي شماري از سازمانها نشان مي دهد.

مفهوم فناوري اطلاعات

فناوري اطلاعات مفهومي است كه تا به امروز تعريف جامع و دقيقي از آن ارائه نشده است. (صرافي زاده،1383: پيشگفتار). ، با توجه به اینکه واژة «فناوري اطلاعات» دو مفهوم «اطلاعات» و «فناوري» را در خود دارد، بنابراين قبل از پرداختن به انواع تعاريف موجود در باب مفهوم فناوري اطلاعات، اين دو واژه را به طور جداگانه مورد بررسی قرار دهيم.

[مفهوم دو واژة اطلاعات (Information ) و داده ها (Data )يكسان نمي باشد .(صرافي زاده و پناهي ،1384: ص16). واژة «Data» به معني «داده» از فعل لاتين «Do » يا«DARE» است به معني «دادن» و مناسب ترين واژه اي است كه به واقعيات شكل نيافته و بدون ساختار فراوان توليد شده توسط رايانه ،مي توان اطلاق كرد. داده معمولاً به مفاهيم «بدون ساختار» و يا « بدون شكل» اطلاق مي شود. داده دربارة «آنچه اتفاق افتاده و وجود دارد» مفاهيمي را مي رساند يعني داده همان واقعيتها است. (قاضي زادة فرد ،1376: ص107) اين واژه همچنين از ديد دكتر صرافي زاده به عنوان متخصص سيستمهاي اطلاعاتي مديريت و فناوري اطلاعات چنين تعريف شده است: «هر ويژگي كه بتواند بخشي از يك پديده را مشخص كند ،داده ناميده مي شود و وقتي اين داده ها طبقه بندي شوند به «اطلاعات »تبديل مي شوند». (صرافي زاده ،1384: جزوه MIS ) ]بعبارت ديگر[ اطلاعات (Information ) نماينده( Data ) يا واقعيات خام براي دريافت كنندة آن مي باشد و فرم قابل استفاده از داده ها است كه از راه هاي خاصي بدست مي آيد. به عبارت ديگر اطلاعات ديتايست كه داراي توضيح و تفسير مي باشد. (عطار،1382: ص10)

«تكنولوژي» ]كه واژة معادل فناوري در زبان فارسي است [ از دو لغت techne,logia تشكيل شده است كه techne به معني هنر و مهارت و logia به معني علم و دانش است و در فرهنگ لغات اين واژه به دانش روشهاي مربوط به پرورش، ساخت و پردازش چيزي، بويژه در مورد چگونگي ساخت و كاربست ابزار، وسايل و ماشين آلات اطلاق مي شود. با توجه به تعاريف مختلف از تكنولوژي ديدگاههاي مختلفي در مورد آن وجود دارد كه به طور خلاصه در جدول زير ملاحظه مي شود: 

جدول 1- ديدگاههاي مختلف دربارة مفهوم تكنولوژي

مأخذ:(فرهمند،1383:ص78)

]من حيث المجموع [ تكنولوژي چيزي نيست مگر فرآيند توليد و شامل ماشين آلات، شيوه ها، رويه ها و روشهاي انجام امور مي شود. (ال دفت، 1377: ص204) و ابزاري است كه بوسيلة آن، روشهاي نوين، سيستمهاي جديدو ساختارهاي سازماني نوين مي توانند در جهت حداكثر سازي بهره وري ،توسعه داده شوند .(Clowill8Townsend , 1999 ,o.214 ) و حال بجاست كه بعد از توضيحات مختصري كه دربارة مفهوم دو واژة تشكيل دهنده اصطلاح فناوري اطلاعات يعني (Technology ) و                 (Information ) داده شد، گريزي به انواع تعاريف صورت گرفته از اين تحفة عصر فراصنعتي و مهمان ناخواندة سازمانهاي امروزي كه همان «فناوري اطلاعات» است زده شود:

-تكنولوژي اطلاعات را مي توان نقطة همگرايي الكترونيك، پردازش داده ها و ارتباطات دوربرد دانست. (ايران زاده ،1381:ص28)

-IT  يا فناوري اطلاعات به سيستم جمع آوري ،پردازش و انباشت اطلاعات گفته مي شود. (رفيعي و ديگران ،1384: مقدمه مترجمين).

- فناوري اطلاعات عبارتست از همة كاربردهاي نرم افزاري و سخت افزاري در زمينة محاسبه و برقراري ارتباطات دوربرد در جهت انجام كار. (N.Andreou & W.Boon, 2002 ,p.251 ).

- IT عبارتست از كليةتكنيكها، تكنولوژيها، علوم و مهارتهاي مربوط به توليد، اشاعه، انتشار، نگهداري، پردازش و انتقال اطلاعات كه در سه خوشة اصلي سخت افزار و نرم افزار و ارتباطات شناسايي مي گردد. (فرهمند ،1383:ص119)        

-فناوري اطلاعات در قالب امكاناتي[15] كه به سازمانها ارائه مي كند، تعريف شده است. از قبيل: كامپيوتر، كاربردهاي نرم افزار وارتباطات دوربرد درجهت انتقال داده،اطلاعات و دانش به افراد وفرآيندها. مدت زمان طولاني، مهندسين صنعتي، فناوري اطلاعات را به عنوان يك ابزار تحليلي[16] و مدلسازي[17] مورد استفاده قرار مي دادند. كاربردهاي رايج فناوري اطلاعات در توليد شامل برنامه ريزي محصول[18] و كنترل[19]، مدلسازي فرآيندها[20]، سيستمهاي اطلاعاتي عمدة مديريت[21] و امور پشتيباني[22] است. ( Attaran, 2003, p. 440).

- فناوري اطلاعات اصطلاحي است كه شامل همة اشكال تكنولوژي مورد استفاده در خلق كردن[23]،تسخير كردن[24]، بامهارت انجام دادن[25]، ارتباط برقرار كردن[26]، معامله كردن[27]، ارائه دادن[28]، و استفاده از اطلاعات درقالبهاي متنوع (داده هاي تجاري[29]، مكالمه صوتي[30]، اشكال راكد[31]، تصاوير متحرك[32]، پخشهاي (نمايشهاي) چند رسانه اي و فرمهاي ديگر شامل همة آنچه كه تاكنون درك نشده اند ) مي باشد. بعبارت ديگر، فناوري اطلاعات شامل سخت افزار و نرم افزار كامپيوتر و سيستمهاي ارتباطي است در حاليكه برخي از مولفين به منابع و پرسنلي كه به حمايت از اين امكانات اختصاص داده شده اند نيز اشاره كرده اند. (Ryssel & Others, 2004, pp. 197-198 ) فناوري اطلاعات همچنين به عنوان اشكال مختلف تكنولوژي بكار گرفته شده در پردازش، ذخيره و ارسال اطلاعات به شكل الكترونيكي تعريف شده است. گرچه تعريف بالا ديد محدودي از فناوري اطلاعات را ارائه مي كند، برخي ديگر از نويسندگان همچون توربان[33]، مك لئان[34] و ودرب[35] ديد وسيعي از IT را معرفي كرده اند . آنها فناوري اطلاعات را به عنوان مجموعه اي از سيستمهاي اطلاعاتي مختلف، كاربران و مديران، براي يك سازمان كامل تعريف كرده اند. (Mehregan & Others, 2004, p.163  ) و نهايتاً فناوري اطلاعات در قالب جملات جبري چنين تعريف مي شود: IT=F(C[36],C[37],C[38]) و يا حتي مي توان به شكل                             IT= (Computer +Communication) ^change نيز نشان داد. (صرافي زاده،1384: جزوه MIS )

تاريخچه تكامل فناوري اطلاعات

شايد زماني را كه انسان براي اولين بار با محيط و موجودات اطراف خود از جمله انسانهاي ديگر ارتباط برقرار كرد را بتوان سر منشأ، يا مبدأ  ظهور فناوري اطلاعات نام برد. (صرافي زاده،1384: جزوه MIS ) ]برخي از محققان نيز معتقدندكه[ سابقة اين علم به 3500 سال قبل از ميلاد مسيح بر مي گردد. يعني از زمان رم باستان كه نامه ها را روي لوح گلي و به صورت تصوير مي نوشتند و نامه رسان در طول يك هفته تنها مقصد كوتاهي را طي مي نمود اما هم اكنون با استفاده از ابزار هاي پيشرفته رايانه اي و سيستم هاي مجهز مخابراتي در كوتاه ترين زمان ممكن اطلاعات دلخواه در اختيار قرار مي گيرد .

فناوري نوين اطلاعات، يعني فناوري اطلاعات مبتني بر الكترونيك را مي توان از دهة 1940 سراغ گرفت. در دوران جنگ جهاني دوم و پس از آن بود كه پيشرفتهاي عمده اي در فناوري الكترونيك رخ داد. توليد اولين رايانه قابل برنامه ريزي و ترانزيستور[39] كه منشاء ميكروالكترونيك و هستة حقيقي انقلاب فناوري اطلاعات در قرن بيستم بود . به عقيدة «كاستلز[40]» تنها در دهة 1970 بود كه فناوري هاي جديد اطلاعاتي در سطحي گسترده انتشار يافتند و توسعة توأمان خود را شتاب بخشيدند و در پارادايمي[41] جديد گرد هم آمدند .كاستلز مي گويد :بي گمان مي توانيم بدون اغراق بگوييم كه انقلاب فناوري اطلاعات[42] به عنوان يك انقلاب در دهة 1970متولد شد ،بويژه اگر پيدايش و رواج مهندسي ژنتيك به طور موازي و تقريباً در همان زمان و مكان را به آن اضافه كنيم. اگر بخواهيم سير تحول فناوري اطلاعات را بر روي يك محور به نمايش بگذاريم شكل زير احتمالاً مي تواند گوياي تحولات انجام شده در فناوري اطلاعات باشد.

1975 ( اختراع ميكرو رايانه)

       1973 ( اختراع زيراكس)

             1971 ( اختراع ميكروپروسسور)

                      1970 ( توليد فيبر نوري)

                           1969 ( اختراع اولين سوئيچ الكترونيك)

                                     1906 ( اختراع لامپ خلع توسط دي فارست)

                                                1898 ( اختراع راديو توسط ماركوني)

                                                            1876 ( اختراع تلفن توسط بل)                        قبل از ميلاد

                                                             1860      1400                  500        900                                3500

شكل 1- تاريخچة پيدايش و تحول فناوري اطلاعات              مأخذ (شيرازي و ديگران ،1383:ص 32)

بكار گيري فناوري اطلاعات در سازمان و سير تكاملي ساختارهاي سازماني

مفهوم اطلاعات در سرتاسر تاريخ سازمان ،حياتي بوده است. تاريخ پر است از مواردي كه وجود اطلاعات دقيق و به موقع، مجموعه اي از اتفاقات در محيط نا مطمئن را به طور شگفت آوري تغيير داده است. (Dibrell & R.Miller ,2002 ,p.620 )]در همين راستا [ سازمانها استراتژيهايي اتخاذ مي كنند كه آنها را در غلبه بر عدم اطمينانهاي محيطي[43] توانمند سازد. در حال حاضر، سازمانها اطلاعات را به روشي پردازش مي كنند كه تا جائيكه ممكن است آنها را در كاستن از تشويش[44] و حداقل كردن عدم اطمينان ياري رساند . آنها سعي دارند {با توسل به فناوري اطلاعات } از طريق آرايش طرحهاي سازماني جديد به محافظت از خود بپردازد . (McCleary & others ,1995,p.23 ) شكل زير انواع متغييرهاي دخيل در طراحي سازمان را به نمايش مي گذارد.

شكل 2- متغييرهاي خط مشي طراحي سازمان

          مأخذ :(Dibrell  & R.Miller ,2002,p.624 )

پس از شناسايي متغييرهاي عمدة تأثير گذار بر طراحي سازمان ،چنين به نظر مي رسد كه پرداختن به سير تكاملي ساختارهاي سازماني در پهنة تغييرات محيطي بر غناي مطلب بيافزايد. ]با توجه به اينكه [ تحقيقات سازماني بسياري به توجه به مباحث مختلف مرتبط با كاربرد فناوري اطلاعات در سازمانها، تخصص داده مي شوند (Masion , 1999 ,p .360 )

تعدادي از محققين ]نيز [ تأثير فناوريهاي اطلاعاتي و ارتباطي را بر روي رفتار و ساختار سازماني مورد آزمايش قرار داده اند. هوبر[45] به تئوري سازمان نظر افكنده است و روشي كه از طريق IT مي تواند بر تصميم گيري و طراحي سازمان تأثير گذارد را مطرح كرده است. مالونه[46] و اسميت[47] انعطاف پذيري سازماني را در واژگاني همچون «آسيب پذيري[48]» و «انطباق پذيري[49]» تعريف كرده اند و پيشنهاد كرده اند كه با اجراي كار آمد تكنولوژي، آسيب پذيري را از طريق كاهش هزينه نواقص مورد انتظار به حداقل و انطباق پذيري را از طريق كاهش هزينه هاي سازگاري افزايش خواهند داد (Baines, 1998, p. 49 ) اما ديبرل[50] و ميلر[51] سير تكاملي ساختارهاي سازماني در بطن تغييرات محيطي ناشي از فناوري اطلاعات را چنين بيان داشته اند:

جدول 2-شرايط محيطي و سير تكاملي ساختارهاي سازماني

                                                         مأخذ : (Dibrell  & R. Miller, 2002, p. 626)

سبك هاي كاربرد فناوري اطلاعات

امروزه كاربرد فناوري اطلاعات ،يك ويژگي مشترك بافتهاي سازماني است . اكثر سازمانها مجبور به استفاده از يكي از انواع تكنولوژي به عنوان راهي براي نوسازي قابليت توليد و افزايش رقابت پذيري و انعطاف پذيريشان هستند. اساساً كاربرد فناوري اطلاعات به عنوان يك « پروژة هدف -مستقيم[52]» رخ مي دهد كه شامل مجموعه اي از وظايف همچون تهيه دستور جلسه براي پروژة معرفيIT ،رفع مشكلات ناشي از سيستمهاي تكنولوژيكي جديد يا مقابله با تعارضات سازماني مي باشد. سبك كاربرد IT به معني روش خاصي است كه در آن مجموعه اي از وظايف در سازمان به اجرا گذاشته مي شود ،به طور مثال «سرعت[53]» اجرا (ريشه اي[54] در مقابل تكاملي[55])، سطح «طرح ريزي» (ساختار يافته در مقابل ساختار نيافته) يا « اهداف» اجراء ( بهره وري در مقابل كيفيت).

قديميترين روش براي متمايز كردن سبكهاي اجراء روش« تكنولوژيكي در مقابل كاربران نهايي[56]» است. سبك تكنولوژي متضمن يك استراتژي با برنامه و مستدل متمركز شده است بر روي ملاحظات تكنوژيكي به همراه پيشگيري نسبي از مسائل (نگرانيهاي) سازماني و روانشناختي، سبك كاربران نهايي نشان دهندة ملاحظات آشكاري از تجارب كاربران نهايي و تأثيرات سازماني و فرصتهاي بيشتر است. همچنين اين سبكها در اهداف نوآوري، استراتژيهاي بكار گرفته شده در معرفي تكنولوژي در محيط كار و اثرات كاربرد فناوري اطلاعات بر روي سازمانها، گروهها و افراد از همديگر متمايز هستند. سبك تكنولوژي، انتقادات بسياري را به خود پذيرفته است كه به خاطر پيش بيني كمتر مسائل گسترده انساني و سازماني و همچنين شكست ناشي از عمل در مطابقت از آنها بوده است. اما در حقيقت، سبك تكنولوژي در انعكاس تأكيدات فني-اجتماعي مشترك نسبت به آنها مي چربد.(Salanova & Others, 2004, pp. 42-43 )

نقش ومزاياي فناوري اطلاعات در سازمانها

امروزه ما در عصر اطلاعات[57] زندگي مي كنيم كه دانش ،قدرت محسوب مي شود و دستيابي به دانش از طريق اطلاعات، نقش فناوري اطلاعات در كسب و كار ،اقتصاد و جامعه اطلاعات محور امروزيست. (Mehregon & Others, 2004, p.163 )فناوري اطلاعات با توجه به قابليتهاي چشم گيري كه برخوردار است مزاياي زيادي را براي سازمانها خواهد داشت كه از آن جمله مي توان به موارد ذيل اشاره كرد:

- افزايش توان ذخيره سازي و باز يافت حجم وسيعي از اطلاعات به صورت گسترده و وسيع .

- افزايش توانايي تركيب ،ادغام و نتيجه گيري سريعتر از اطلاعات گرد آوري شده .

- افزايش توانايي گرد آوري نظرات صاحبان انديشه و استفاده از آنها در اخذ تصميمات با دقت و سرعت بالاتر. (فرهمند ،1383 :ص118 )

- فناوري اطلاعات مجموعه اي فراتر از ابزاري براي مكانيزاسيون[58] و اتوماسيون[59] فرآيندهاست. آن اساساً مي تواند روش انجام كسب و كار را تغيير دهدو طراحي فرآيندها را تقويت كند. (Attaran 2003,p.441).

- با بكار گيري فناوري اطلاعات، مسأله يابي و فرصت يابي كه سنگ زير بناي تصميم گيري و برنامه ريزي استراتژيك است، سريعتر و دقيق تر انجام مي گيرد و كيفيت تصميمات افزايش و زمان مورد نياز براي اخذ تصميم كاهش مي يابد.

-         خطاي انساني در شبكه پردازش اطلاعات سازماني كاهش مي يابد. (وارث ،1377:ص54)

-    فناوري اطلاعات موجب افزايش خلاقيت و كارايي كاركنان مي گردد و با خلق راههاي جديدي جهت ارتباطات داخلي، كاركنان را در اطلاعات كه مبناي قدرت شركتها است سهيم مي نمايد. (گوهر دوست، 1378 :ص 86)

-    با تسلط فناوري اطلاعات بر فضاي اداري ،فضاي دفتر بيشتر مفهومي و انتزاعي خواهد بود و هر كجا كه انسان تلفني و يا رايانه اي در اختيار داشته باشد همانجا دفتر اوست . (آيد،1370:ص210)

-    فناوري اطلاعات امكان انتشار اطلاعات را در سطحي وسيع اما با هزينه اي كه امكانپذير مي گرداند و امكان انتخاب اطلاعات مفيد و مورد نظر را مي دهد. (اينوسه و پيرس ،1370: ص 171)

-         فناوري اطلاعات مشاغل را غني مي سازد و به آنها معني مي دهد. (ال دفت،1379:ص 136)

-         ارتقاي توانائيهاي مرز گستري فردي و سازماني.

-         بهبود توانائيهاي لازم براي به روز رساني دانش سازماني (فرهمند،1381: ص526)

-         بهبود خدمات مشتريان.

-         ايجاد پيوند بين مشتريان و تدارك كنندگان كالا.

-         پشتيباني از استراتژيهاي سازمان.

-         بهبود رقابت.

-         سازماندهي و طراحي مجدد سازمان از طريق متغيرهاي فناوري اطلاعات .(صرافي زاده ،1383:صص 35-34)

-    فناوري اطلاعات مجموعه اي از ابزارهايي است كه مي تواند ]به سازمانها[ در تدارك حقوق مردم با استفاده از اطلاعات صحيح در زمان مناسب ياري رساند. (Mehregan & Others, 2004, p.163 )

-    فناوري اطلاعات و ارتباطات[60] مي تواند به عنوان ابزاري در جهت آگاه ساختن كاربران و مشاركت بيشتر آنان و ايجاد تعهد مورد استفاده قرار گيرد. (Dewulf  & Von Mell, 2002, p. 237  )

-     خوشبينان[61] اعتقاد دارند كه سرمايه گذاري تكنولوژي ]اطلاعات[ استخدام را افزايش مي دهد، (B.Martin, 1999, p. 272  )

-         فناوري اطلاعات، به طور چشمگيري الگو هاي توليد و مصرف را اصلاح مي كند.                (Gruber, 2001, p. 420 )

- شكل استفاده از فناوري اطلاعات توسط كاربردهاي اجرائي متفاوت از اطلاعات و تغييرات در ساختار سازمان و سياستها ارزيابي مي شود كه اين تغيرات از ميزان سهولت دسترسي به فناوري اطلاعات حاصل مي شود . (Noh &  A. Fitzsimmons , 1999 ,p.311)

- فناوري اطلاعات از طريق كاربرد مناسب اطلاعات مشتري، مي تواند رضايت و سازگاري كامل بين شركت و مشتريانش را سهولت بخشد و روشي را كه در آن به نحوة افزايش دراز مدت مشتريانش[62] پرداخته شده است را ارائه مي كند. ( D. Peters, 1997, p.222)

- يك اتفاق نظر عمومي وجود دارد كه كاربرد IT ،برنامه زماني فرآيند تصميم گيري[63] را كاهش مي دهد (و فرصت پردازش مجموعه اي پيچيده تر از داده ها را قبل از جايگزيني رشته اي از اقدامات كه مورد ارزيابي قرار گرفته اند را خواهد داد )و امكان پاسخگويي سريعتر به نيازهاي مشتريان و تغييرات محيطي را بوجود خواهد آورد. (B aines, 1998, pp. 49-50 )

- سواد فناوري اطلاعات، سواد كلامي و رياضي[64] را در خواندن و نوشتن بعنوان يك نياز اساسي شهروندان، كاركنان و دانش آموزان بهم متصل مي كند. (Lashley & Rowson, 2003, p. 105  )

- فناوري اطلاعات ،يك منبع استراتژيك[65] است كه تغييرات عمده در رفتار رقابتي[66]، بازار يابي[67] و خدمات مشتري[68] را سهولت مي بخشد ماهيتاً IT شركت را در دستيابي به مزاياي رقابتي توانمند مي سازد. فناوري اطلاعات منبعي است كه بازار محوري[69] و بهره برداري از فناوري[70] را با هم در يك سازمان    مرتبط مي سازد كه مشخصاً بايد به صورت صحيحي اين رابطه كنترل و مديريت شود.                     (T. Domegan, 1996, p.52 )

- در گير شدن وبهره برداري از فرصتهاي ايجاد شده توسط IT  ، تقريباً يكي از موضوعات مهم براي هر سازمان مدرن است. (Ryssel & Others, 2004, p. 167  )

- فناوري اطلاعات، قابليت بهبود دسترسي به اطلاعات و هماهنگي در طول واحد هاي سازماني را داراست . (Attaran, 2003, p. 442  )

نتيجه گيري

توان تداوم در محيط متغير و رقابتي امروزين ،مستلزم بكارگيري فناوري اطلاعات در سازمان مي باشد. نقش فناوري اطلاعات در سازمانهاي جديد به انداز اي پر رنگ است كه بسياري از نظريه پردازان سازمان، مديران و تصميم گيران سازمانها را به اتخاذ راهبردي مرتبط با اين فناوريها در جهتگيريهاي آتي سازمانها توصيه مي كنند. وبا توجه به مزاياي عمده اي كه ناشي از بكارگيري فناوري اطلاعات در سازمانها است، مديران مي توانند شرايطي را ايجاد كنند كه حضور فناوري اطلاعات در سازمان نهادينه شود و به اين طريق نيل به اهداف سازمان تسريع و تسهيل شود.

 منابع :

1-       ايران زاده، سليمان. (1381 )، مديريت تطبيقي در چهر چوب پارادايمهاي جديد»، مؤلف با همكاري مركز آموزش مديريت دولتي، تبريز، چاپ اول.

2-       رفيعي، محمود و نصر آزاداني، بهروز و كوشا، مرتضي. (1384)، «مديريت موفق پروژه هاي IT »، انتشارات اركان، اصفهان، چاپ اول.

3-                فقهي فرهمند، ناصر. (1383)، «مديريت تكنولوژي سازمان»، انتشارات فروزش، تبريز ،چاپ اول.

4-                فقهي فرهمند، ناصر. (1381)، « مديريت پوياي سازمان » ،انتشارات فروزش ،تبريز ،چاپ اول .

5-                صرافي زاده، اصغر. (1383)، «فناوري اطلاعات در سازمان». انتشارات مير ،تهران.

6-                 صرافي زاده، اصغر و علي پناهي، علي. (1384)، « سيستمهاي اطلاعات مديريت»، انتشارات مير، تهران .

7-       صرافي زاده ، اصغر ،(1384) ،«جزوه MIS ) كلاس كارشناسي ارشد مديريت دولتي، دانشگاه سيستان و بلوچستان ،زاهدان.

8-                عطار .(1382 ) ،« چگونگي پيدايش IT » پيام فردا ،شمارة 43.

9-                وارث سيد حامد .(1377)،«ظهور تكنولوژي اطلاعات » ، تدبير ،سازمان مديريت صنعتي ،شمارة 87 ،تهران .

10-     ال دفت ،ريچارد . (1377) ، « تئوري و طراحي سازمان » ، ترجمة علي پارسائيان و محمد اعرابي ،دفتر پژوهشهاي فرهنگي ، تهران ، چاپ چهارم (1382).

11-     شيرازي، حسين و عبدالله پور، مجيدرضا و سلامي، شهريار. (1383)،« نقش فناوري اطلاعات در نحوة عملكرد مديريت منابع انساني» پژوهش يار، ويژه مديريت دانش و اطلاع رساني.

13- B-Attaran, Mohsen. (2003), "Information technology and business -process redesign", Business Management Journal,Vol. 9, No.4, MCB UP Limited.

Available  at : http:// www.emeraldinsight.com /researchregister.

14- B.Martin, stana. (1999), "employment in the Information age", The Journal of Policy, regulation and strategy for telecommunications information and media, Vol. 1, NO. 3.

15-Baines, Anna. (1998), "Using information techonology to facilitate organisational change" , Work study, vol. 47, NO .2, MCB University Press.

16- D.Peters , Linda .(1997), "The enabled marketing :a framework for value creation in customer relation ships", Journal of Marketing practice, vol. 3, NO. 4, MCB University Press.

17-Dewulf, Geert & Van Meal, Juriaan. (2002), "User participation and the role of  information and communication technology", Journal of coporate Real Estate, Vol. 4, NO. 3.

18-T.Domegan, christine. (1996), "The adoption of information technology in customer service", European Journal of Marketing, vol.30, NO. 6, MCB University Press.

19-Dibrell, C. Clay & R, Miller, Thomas. (2002), "Organization design :the continuing influence of information technology", Journal  of Management History, vol. 40, NO. 6, MCB Up Limited .

24, NO.1 Available at :http://www.Emerald insight.com/ researchregister .

22-Colwill, jenni & Townsend, gill. (1999), "women leadership and information technology". The journal of Management Development, vol. 18, NO. 3, MCB University Press.

23-MC Cleary, karl & Asubonteng. patrick & Munchus, George. (1995), "The effects of advanced information technology on organizational design, Health Manpower Management", vol. 21 ,MCB  University  press .

24-Lashley, Conral & Rowson .Bill. (2005), "Getting IT right, information" journal of Contemporary Hospitality Management. vol. 17, NO 1. Available at:http://www.emeraldinsight.com / research register .

 25-Mutsaers, Ernest-jan & zee. Hanvander & Giertz, Henrik. (1998), "The evolution of information technology", in formation Management & computer, security, Vol . 6, NO, 3 MCB University Press.

27- Ryssel. Ricky & Ritter, Thomas & Gemunden, Hans Geory. (2004), "The impact of information technology deployment on trust, commitment and value creation in business relationships", journal of Business & In formation Marketing vol . 19 , NO , 3.

28-Noh, jeonpyo & A. fitzimmons. james. (1999), "Effect of information technology on marketing performance of Korean service firms", Information journal of Service Industry Management. vol. 10, NO. 3. MCB University Press.

29-R.Merlyn, Paul & Valikangas Lisa. (1998), "from information Tecnology to knowledge tecnology: taking the userin to consideration", journal of knowledge Management. vol. 2, NO. 20.

 30-Gruber. Harald. (2001), "The diffusion of information technology in Europe", the journal of policy, regulation and strategy for telecommunications, Information and media, vol .3, NO .5, MCB UP Limited.

31-Muata, kweku & Bryson, Osei & ko, Myung. (2003), "Exploring the relationship between information technology investment and firm performance using regression splints analysis", Department of information systems. Available at : http://www.Elsevier.com / locate /dsw.

32-Mehregan, Mohammad Reza & Mohaghar, Ali 8shami, Mehdi . (2004), "Major functions of information Technology Management: Aconceptual  framework", Journal of Management knowledge.

33- N Andreou , Andreas & w.Boone, Larry. (2002), "The impact of information technology and & cultural differencess on organizational behavior in the financial services industry", Journal of intellectual Capital, vol 3, NO. 3. MCB UP Limited. Available at :http ://www. Emerald in sight.com.