مهندسی ارزش و بهره وری
مقدمه :
مهندسي ارزش علم جديدي است كه مدتي بطور جدي در صنايع و در ميان مديران صنعتي كشورمان مورد توجه قرار گرفته است . در حالي كه بيش از نيم قرن است در كشورهاي صنعتي يعني از نيمه دوم قرن گذشته ، آغاز شده است وقتي در سال 1950 ميلادي آقاي لارنس دي مايلز 1 ( پدر علم مهندسي ارزش ) اين علم را پايه ريزي كرد هرگز فكر نمي كردكه روزي جهان صنعتي به نقطه اي برسد كه علم ابداعي او را در فرايند توليد و افزايش كيفيت محصولات ، رضايت مشتريان ، كاهش زمان انجام پروژه هاي صنعتي و نيز كاهش هزينه ها كاملا دخالت دهند و از آن بهره مند شوند .
در چند دهه اخير مديريت پروژه نقش مهم و قابل توجهي را در كار مديريت و مهندسي داشته است . اين دانش تشكيلاتي را با ابزار هاي نيرومند فراهم آورد كه توانايي سازمان براي طرح ، سازماندهي ، اجرا و كنترل فعاليتها و راه هاي استفاده از منابع را بهبود مي بخشد . هدف از بكارگيري مديريت پروژه در سازمانها و شركت هاي بزرگ انجام امور و ارائه خدمات با كيفيتي مطلوب و با حد اقل هزينه و زمان مي باشد . در اين راستا تلفيق مهندسي ارزش با مديريت پروژه مي تواند دستيابي به اهداف فوق را برابر سازمان ها تسهيل نمايد .
تاريخچه مهندسي ارزش :
مهندسي ارزش در زمان جنگ جهاني دوم ، هنگاميكه دستيابي به مواد و مصالح ضروري دچار مشكل بود در صنايع مطرح گرديد اين مسأله باعث ارايه راهكارهاي جايگزين براي مواد و مصالح كمياب و پرهزينه گرديد . در سال 1947 لارنس دي مايلز مهندس ارشد شركت جنرال الكتريك آمريكا كه مبتكر و بنيانگذار مهندسي ارزش به شمار مي رود يك روش رسمي را به اجرا در آورد كه در جريان آن چندين گروه از كاركنان شركت ، عملكرد محصولات توليدي شركت جنرال الكتريك را بررسي مي كردند . آنها به اتكا روشهاي خلاق گروهي و بدون افت كار آيي محصول ، تغييراتي در محصولات شركت بوجود آورند و هزينه هاي توليد را كاهش دادند اين نظريه و روش جديد كه مهندسي ارزش نام گرفته بود به سرعت در صنايع مختلف فراگير شد و برگشت عظيم سرمايه را بهمراه داشت امروز مهندسي ارزش پس از 50 سال سعي و تلاش كار برد خود را جهانيان نمايش داده است و بعنوان الگويي جهت حفظ منافع ملي ديگر كشور هاي صنعتي و پيشرفته نمود ويژه اي پيدا كرده است . ( 151 : p 2005 ؛ Cheah . J . Y . Charles )
بكارگيري تجزيه و تحليل ارزش در سال 1952 در صنعت شروع به رشد نمود و در ژاپن نيز اولين بار در سال 1955 اين تكنيك شناخته شد . در سال 1959 انجمن مهندسي ارزش آمريكا در شهر واشنگتتن دي سي پايه ريزي شد . در سال 1962 وزير دفاع آمريكا آقاي مك نا مارا بكارگيري و مهندسي ارزش را براي تمامي قرار داد هاي دفاعي كه بيش از 000/100 دلار هزينه دارد ضروري دانست . در سال 1969 دفتر تسهيلات ناسا مطالعات و آموزش هاي مهندسي ارزش را آغاز كرده و در سال 1970 كنگره آمريكا ، پيشنهاد اجراي مهندسي ارزش در پروژه ها ساخت بزرگراه ها كه از طريق دولت فدرال تأمينبودجه مي گردند ارائه كرد . در سال 1983 آقاي مايلز تقدير نامه رياست جمهوري را از سوي انجمن مهندس ارزش ژاپن دريافت كرد و در سال 2000 ميلادي دستور العمل ارجاع كار و انعقاد قرارداد با واحدهاي خدمات مهندسي ارزش از طرف سازمان مديريت و برنامه ريزي به كشور ابلاغ شد . ( ذوالقدر ، 81 : 8 صنعت ، تجارت ، حمل و نقل ، برنامه ريزي شهري ، مراكز درماني ، بيمارستانها ، مراكز پليس و مراكز دولتي و غيره همگي مي توانند بستر مناسبي براي مطالعات مهندسي ارزش باشند .
مهندس ارزش را مي توان در هر سطحي مانند سطح كارگاه ، سطح كارخانه ، ادارات ، دفاتر شركتهاي بزرگ بكار گرفت . يعني مهندسي ارزش هم براي ساخت و توليد و هم براي فعاليتهاي خدمات كاربرد دارد .
( جبل عاملي و مير صادقي ، 82 : 45 )
تعريف جامع از مهندسي ارزش :
طبق تعريف رئيس انجمن مهندسي ارزش امريكا آقاي ارنست بوي : مهندسي ارزش عبارست از مجموعه ا ي از تكنيك هاي سيستماتيك و كاربردي براي تشخيص وظايف يك محصول و تأمين آن وظايف با حد اقل هزينه ها » ( باقري ، 83 : 15)
مايلز پدر علم مهندسي ارزش اين تكنيك را اين گونه معرفي مي كند . مهندسي ارزش يك فرآيند سيستماتيك و در سازمان يافته است كه تلاش مي كند ارزش محصول توليدي را از طريق شناسائي و حذف هزينه هاي غير ضروري حد اكثر كند . ( الفت و هاشمي ، 83 : 58 )
مفهوم مهندسي ارزش بر قراري تعادل بين هزينه ، عملكرد و كيفيت است بنابراين از ديدگاه مهندسي ارزش نيازها و مطلوبيتهاي مشتري از اهميت ويژه اي برخوردار است و در نتيجه ارزش مطلوب زماني حاصل مي شود كه مشتري راضي باشد . ( باقري ، 83 : 16 )
مهندسي ارزش يك تيم وظيفه مدار سازمان يافته است كه به سوي تجزيه و تحليل وظايف محصول ، سيستم يا عرضه با هدف ارتقاء ارزشها بوسيله شناسايي و حذف هزينه هاي غير ضروري هدايت مي شود و عملكرد مورد نياز را با پائين ترين هزينه در چرخه زندگي پروژه بدست مي دهد .
مديريت ارزش فقط محدود به مسائل فني نيست و از قبل در فعاليتهاي مديريتي و سياست شركتها گسترش يافته است (Sik – wash , 2000 : 318 )
مهندسي ارزش هركسي را تحت تأثير قرار مي دهد و تضمين مي كند كه و قتي حكومت ها و شركتها راه هاي بهتري را براي صرف كردن پولهايشان جستجو مي كنند ، نقش بزرگتري را در آينده بازي كند . مهندسي ارزش در ساختار كلي صنعت يكي از آن فرايندهايي است كه واقعاً بايد در ارتباط با يك پروژه خاص تعريف شود . ( Bertram , 2001 , p.1 )
ارزش چيست ؟
ارزش يك مفهوم زيباست ، قدرت اين مفهوم مقارن با عمر بشر و تمدن بشري است . ارسطو در حدود 2000 سال پيش هفت طبقه ارزش را مطرح كرد : اقتصادي ، اخلاقي ، زيبايي ، اجتماعي ، سياسي ، مذهبي و قضايي . امروزه تحليلگران ارزش در رابطه با ارزش اقتصادي بحث مي كنند . در فرهنگ لغت معاني مختلفي از قبيل بها ، اعتبار ، كارايي ، تعالي و يا آنچه كه منجر به يك چيز مطلوب يا مفيد مي گردد براي ارزش تعريف شده است .
ويژگي هاي مهندسي ارزش :
كارشناسان ويژگي هاي مهندسي ارزش را به ترتيب زير بيان مي كنند :
1- افزايش و تقويت كار گروهي به منظور ظهور استعداد ها (بسط و ترويج كار تيمي )
2- بهبود كيفيت محصولات
3- تمركز بر ويژگي هاي كاركردي محصول و خدمت نه خود محصول .
4- ارضاء نيازهاي كارفرما و مصرف كنندگان نهايي با حد اقل هزينه در تمام طول پروژه هاي صنعتي
هر يك از 4 ويژگي به نوعي با بهره وري مرتبط است . از آنجا كه يكي از راهاي افزايش بهره وري ايجاد سيستم هاي خود گردان است پس بايد بجاي استفاده از پستهاي فردي از پستهاي گروهي استفاده كرد ( بزرگي ،83 : 22 ) كيفيت و بهره وري مستقيماً با هم در ارتباط هستند وقتي كيفيت بهبود مي يابد بهره وري در بلند مدت و شايد در كوتاه مدت افزايش مي يابد . ( طاهري ، 83 : 99 )
تحقق بهره وري منوط به اجراي دو پيش شرط است :
1) بالا بردن راندمان يا كارايي
يكي از راه هاي بالابردن سطح راندمان توليد افزايش سطح توليد يا عملكرد نسبت به برنامه مي باشد و هر قدر ظرفيت واقعي توليد را به ظرفيت اسمي يا ظرفيت تعيين شده و استاندارد نزديك كنيم كاريي را افزايش داده ايم . از راه هاي ديگر افزايش راندمان كاهش هزينه نسبت به هزينه هاي استاندارد است بعبارت ديگر تقليل هزينه هاي توليد يا هزينه هاي ارائه خدمات نسبت هزينه هاي استاندارد يك نوع افزايش راندمان محسوب مي شود .
2) دستيابي به هدف و مقصود با تكيه بر سرعت ، دقت و كيفيت كار
اين مقوله دلالت بر اثر بخش بودن توليد يا خدمت دارد به بيان ديگر وقتي كه توليد يا ارائه خدمت در كمترين زمان ممكن و با دقت بالا و بصورت مؤثر انجام گيرد ، بطوريكه كيفيت كارو رضايت استفاده كننده يا مشتري و در سطح كلان رضايت جامعه نيز تأمين ميشود اثر بخشي بدست مي آيد .
( بزرگي ،83 : 19 )
فرايند مهندسي ارزش :
بطور كلي اجرايي مهندس ارزش از 3 بخش عمده تشكيل شده است .
1- آماده سازي پيش از مطالعه
2- انجام مطالعات مهندسي ارزش
3- اقدامات اجرايي پس از مطالعه
بطور تضميني فر آيند مهندسي ارزش شامل 6 فاز به شرح زير مي باشد :
1- فاز اطلاعات
2- فاز تجزيه و تحليل عملكرد
3- فاز خلاقيت
4- فاز ارزيابي
5- فاز توسعه
6- فاز ارائه
|
مراحل |
فاز مهندسي ارزش |
تعريف ريشه اي از مديريت ارزش |
|
1 2 3 4 5 6 |
اطلاعات تحليل عملكرد ها خلاقيت ارائه توسعه ارزيابي |
تشخيص و وانمود كردن تعارضات تشحيص و تعارضات وانمود كردن تعارض حل تعارض حل و تشخيص تعارض و تشخيص ( مشاركتي ) |
6 فاز مهندسي ارزش Yung , 2002 : 347) ( Anita , Mei -
برنامه كاري مهندسي ارزش :
1- فاز اطلاعات :
در اين فاز مسأله به اشكال خاص تجزيه مي شود ازكلي گويي پرهيز مي شود و تمامي اطلاعات مربوط ، به طور دقيق و معني دار جمع آوري مي شوند تا در تصميم گيري كمك نمايند ، حقايق جمع آوري و هزينه ها تعيين مي گردد و بار مالي هركدام از خصوصيات مشخص مي شود .
2- فاز تجزيه و تحليل عملكرد ( عملياتي ) :
اين فاز مشتمل بر كليه تلاشهايي است كه براي ارزش صورت مي گيرد . در اينجا عملكرد هاي اصلي و فرعي تعريف مي شوند . سنگ بناي مهندسي ارزشاين است كه عمل را در تركيب دو كلمه فعل و اسم بيان كنيم . اولي بيانگر عملي است كه بايد انجام شود و اسم بيانگر شي مورد عمل يا آن چيزي است كه عمل روي آن صورت مي گيرد . عملكرد هاي كاري هميشه بصورت فعل معلوم و قابل اندازه گيري بيان مي شوند كه بيانگر موارد كمي است .
3 – فاز خلاقيت :
در فاز خلاقيت ، روشهاي خلق ايده هاي جديد به كار گرفته مي شود . اين روش خلق انبوهي از ايده ها در رابطه با محصولات ، فرايندها ، روش ها و غيره براي رسيدن به عملكرد يا عملكرد هاي تعريف شده بكار ميرود . اين روش شامل دو فرايند ذهني است : خلق و قضاوت .
4- فاز ارزيابي :
ذهن قضاوت گر به فعاليت وادار مي شود . عقايد وايده هاي كه در فاز خلاقيت ايجاد گرديد حالا تصفيه ، اصلاح و تركيب مي شوند تا پيشنهاد مورد نظر حاصل شوند گزينه هاي مربوط به عملكرد ها توسعه داده مي شوند ، اين گزينه ها براي تجليل هزينه ها، مقايسه و تخمين زده مي شوند و بهترين ايده ها انتخاب مي شوند .
5- فاز تحقيق و توسعه :
در اين فاز با تحقيق و بررسي ، سيستم در معرض تجديد نظر قرار مي گيرد . مشاوره با فروشنده با كمك گرفتن از مشاوران صنعتي ، استفاده از استانداردهاي رشد شركت و استاندارد هاي كلي كه مورد استفاده قرار مي گيرند ، منجر به راه حلهاي علمي و منطقي با هزينه پائين مي گردد بدون آنكه مجبور باشيم اعتبار ، كيفيت و ايمني و دوام رافدا كنيم .
6 – فاز توصيه يا اجراء :
تا اينجا گزينه تغيير ارزش آماده توصيه و تأييد و در نتيجه اجرا مي باشد .بعضي از متخصصان ارزش بر جنبه هاي توصيه اي تأكيد دارند . چگونه آن را تهيه كنيم كه عملكرد هاي مطلوب را تقويت كند و چگونه آن را ارائه دهيم كه تصميم گيرنده آن را تأييد نمايد .
بعضي ديگر از متخصصان بيشتر تأكيد بر اجراي آن دارند جنبه هايي از قبيل چه چيزي احتياج دارد ؟ ( منابع ، بودجه ، زمان نيروي انساني ، كمك )( طهماسبي و فرقاني ، 83 : 69 )
كاربست مهندسي ارزش محدود به حوزه هاي صنعتي و عمراني نبوده بلكه خود را در حوزه خدماتي نيز با عنوان مديريت ارزش مطرح نموده است تا جائيكه بسياري از سازمانهاي دولتي و خدماتي از اين متدولوژي جهت افزايش كيفيت خدمات و كاهش هزينه هاي عملياتي خود استفاده فراوان برده اند . كاربست مهندسي ارزش در سرمايه گذاريهاي كلان بسياري از كشورهاي پيشرفته بصورت قانون در آمده است .
در اين راستا انستيوتهاي علمي زيادي در كشورهاي پيشرفته جهت توسعه تفكر مبتني بر مديريت ارزش در سطح كاربردي جامعه مورد نظر شكل گرفته است از آن جمله انستيتو save و sjve و غيره كه در آمريكا و ژاپن جهت توسعه بكارگيري متدلوژي ارزش به امر سياستگذار مشغولند و در واقع بايد گفت كه طبق آمار از منابع فوق كه در اين اختصار نمي گنجد ساليانه ميليون ها دلار صرفه جويي ، در بخش هاي مختلف بوسيله جراي مهندسي ارزش بر پروژه هاي صنعتي و خدماتي انجام مي شود .
مزاياي مهندسي ارزش در حوزه خدمات :
بعضي از مزاياي بكارگيري مديريت ارزش در محيط هاي درخدمات عبارتست از :
1- كاهش زمان ارائه خدمت
2- افزايش بازدهي عمليات پشتيباني و تداركات
3- كاهش هزينه ها ي پرسنلي
4- رضايت مندي مشتري
5- افزايش كيفيت در ارائه خدمات
6- كاهش بروكراسي
7- افزايش كارايي ساختار سازمان
8- كاهش هزينه هاي عمليات اجرايي
9- بهبود سيستم هاي مديريتي
10- افزايش تفكر خلاقانه در سازمان
11- افزايش فرهنگ مشاركت پذيري در سازمان
12- پو پايي و كار آمدي سازمان
( باقري ،83 : 16 )
زمان بكارگيري مهندسي ارزش :
محدوده كار مهندسي ارزش بستگي به اندازه و پيچيدگي پروژه دارد . بالاترين ميزان برگشت مي تواند زماني انجام گيرد كه در اولين مرحله از عمر پروژه قرار داريم .
ميتوان گفت در فاز اوليه طراحي ، اجراي مهندسي ارزش بسيار مؤثر ست چرا كه نظريه ها هنوز به صورت مفاهيم وجود دارند . كارفرما و طراح در اين مرحله در تصميمات خود انعطاف پذيري بيشتري دارند و تغييرات آثار كمتري بر برنامه زمان بندي پروژه دارد . در اين مرحله كارفرما و مشاور ، در حال بررسي بودجه پروژه هستند . انجام مطالعه مهندسي ارزش مي تواند براي شناسايي عناصر هزينه بر قبل از تصويب بودجه نهايي مؤثر باشد مطالعات مهندسي ارزش براي پروژه هاي ساخت ، زماني انجام مي گيردكه در حدود 30 در صد از طراحي پيش رفته باشد .
بعبارت ديگر طراحي نيمه تمام رابايد مهندسي ارزش كرد . بطور كلي مي توان گفت قبل از اينكه تصميمات در طراحي اتخاذ شود مهندسي ارزش توصيه مي شود و در آن زمان بيشترين اثر را روي هزينه دارد .
( توكلي مقدم و شكاري ، 82 : 30 )
اهداف مهندسي ارزش :
حجم زياد هزينه هاي مالي ( ارزي و ريالي ) پروژه هاي صنعتي در كشور و گستردگي و پيچيدگي هاي آنها ، بهره گيري از شيوه هاي مطرح و موفق در زمينه تخصصي بهينه بودجه و صرفه جويي در زمينه اينگونه طرح ها را ضروري مي كند . بطور كلي هدف مهندسي ارزش ، شناسايي و حذف هزينه هاي غير ضروري و افزايش كيفيت و كار آيي يك محصول در طول عمر آن مي باشد . درباره اهداف كلان مهندسي ارزش مي توان گفت اين علم با فرض حفظ كاركردهاي اصلي و شاخص هاي كمي و كيفي با هدف ارتقاء بهره وري در يك سازمان اهداف زير را دنبال مي كند .
1- استفاده بهتر از منابع مالي
2- كاهش هزينه هاي اجراي پروژه ها
3- شناسايي آن دسته از عمليات اجرايي كه احياناً دوباره طراحي شده باشند .
4- توجه به حفظ كاركرد هاي اصلي هر فعاليت ( كمي و كيفي )
5- كاهش هزينه هاي دوره بهره برداري ( كه در توان رقابت پذيري صنعت تأثير گذار است )
6- كمك به موجه شدن اجراي برخي پروژه ها
7- جلو گيري از اتلاف منابع برگشت ناپذير مثل انرژي
8- كاهش قيمت تمام شده فعاليتهاي صنعتي
تفاوت مهندسي ارزش و ديگر رويكرد هاي كاهش هزينه :
مهندسي ارزش بدنبال دستكاري هزينه ها براي كاهش قيمت تمام شده نيست بلكه نگاهي جامع تر به مسائل دارد . تفاوت اساسي فرآيند مهندسي ارزش با ساير رويكرد هاي كاهش هزينه نيز در همين نكته است حتي ممكن است از طريق فرايند مهندسي ارزش هزينه ها را افزايش يابد اما افزايش كيفيت و ارتقاء عملكرد در حدي است كه اصطلاحاً گفته مي شود اين تغيير مي ارزد . مهندسي ارزش نگرشي اجرايي و عملگرا همراه با تجزيه و تحليل مسأله بصورت سيستمي و نظام مند دارد .
البته از ديدگاه مهندسي ارزش بايستي راهكارهاي جايگزين به منظور كاهش هزينه ها و ارتقاءكيفيت و مطلوبي ارائه شود و راهكارهاي جايگزين نيز بايستي از دو ويژگي مهم كارآيي و مؤثر بودن برخوردار باشند . توجه و تمركز بر عملكرد اصلي و بكارگيري روشهاي خلاقانه از طريق هم انديشي گروهي براي ارتقاءعملكرد و پرهيز از عملكردهاي نامطلوب از ويژگي هاي برجسته اين روش مي باشد .
در اينجا ايده اصلي اين است كه هر هزينه اي بايستي در جهت عملكرد باشد و از هر هزينه اي كه در راهي غير از توسعه عملكرد اصلي هزينه شود بايد اجتناب شود . مهندسي ارزش يك برنامه و دستور العمل تكراري براي كاهش هزينه ها نيست ، فرايندمهندسي ارزش راه حلهايي كه ارائه مي دهد از طرحي به طرح ديگر متفاوت است و مبتني بر واقعيات و شرايط زماني و مكاني پروژه ها و طرح ها مي باشد .
ضرورت بكارگيري مهندسي ارزش :
براي موفق شدن در بازار كنوني كه يك بازار رقابتي مي باشدبايد بتوان بنحوي شايسته ازابزارهاي مهندسي كيفيت استفاده نمود تا بتوان سليقه مشتريان را در ايجاد كالاها و ارائه خدمات مد نظر قرار دارد و نيز كالايي با كيفيت و قيمت مناسب به بازار ارائه داد حال مهندسي ارزش اين امكان را مي دهد كه بتوان به مقاصد فوق دست يافت . تجربه جهاني نشان داده است كه در ازاء هر واحد پولي كه صرف مهندسي ارزش مي شود بين 15 تا 30 برابر بازگشت سرمايه وجود دارد از آنجايي كه در كشور ما طرح هاي بزرگ و متنوعي در حال اجرا بوده اعتبارات زيادي را به خود اختصاص مي دهد استفاده از اين تكنيك در مراحل مختلف طرح ، امري ضروري بنطر مي رسد (ذوالقدر، 81 : 8 )
با استفاده از مهندسي ارزش مي توان باعث صرفه جويي هاي بالقوه به ترتيب زير شد :
در كل بودجه 1 الي 3 درصد
در تسهيلات بزرگ 5 الي 10 در صد
در مناطق با هزينه با 15 الي 25 در صد
تحقق يافتن اين صرفه جويي هاي بالقوه نگرشي سيستماتيك و مبتكرانه لازم دارد . ( شفيعي ، 82 : 63 )
نتيجه گيري :
مهندسي ارزش با داشتن ويژگي هايي مانند : مبتني بر كاركرد بودن ، چند و جهي بودن ، پيروي از يك متدلوژي مشخص و قابليت كاربرد در در سازمانهاي مختلف توليدي ، خدماتي و تجاري بعنوان روش نظام مند به شناسايي ارزش ها رد فرايند ها پراخته و با خلق ارزش در فرايندها و كاركرد هاي بهينه در نتايج ، تلاش در حفظ و بهبود مستمر از طريق ارتباط با مشتريان ، توان رقابتي و ثبات سازمان را حفظ مي كند . بنابراين ضرورت توجه و بكارگيري اين تكنيك در سازمان هاي امروزي امري ضروري بوده و سازمان ها براي بقا و رقابت در عرصه جهاني امروز چاره اي جزء گرايش به چنين رويكردي نخواهد داشت .
منابع فارسي :
1- اير اس ( 1383 ) روش بكار گيري مهندسي ارزش ، ترجمه : سعيد جبل عاملي و عليرضا مير محمد صادقي . . تهران : فرات ، چاپ سوم
2- طاهري ، شهنام ( 1383 ) بهره وري و تجزيه و تحليل آن در سازمانها ، تهران : هستان چاپ هشتم
3- باقري ، محمد ( 1383 ) « مهندسي ارزش » نشريه مديريت ، شماره 88 – 87 صص 17- 15
4- الفت ، لعيا و هاشمي ، سيد حسين ( 1383 « طراحي يك مدل كاربردي از مهندسي ارزش بمنظور بكارگيري در مديريت پروژه هاي خدماتي » فصلنامه مديريت صنعتي شماره 2 ، صص 81 – 55
5- بزرگي ، فرزاد ( 1383 ) « مباني فلسفي بهره وري » نشريه مديريت ، شماره 86-85 صص 26 – 19
6- طهماسبي سروستاني ، زين العابدين و فرقاني ، حسين ( 1383 ) « نقش مهندسي مجدد و مهندسي ارزش در فرايند بهبود و نوسازي در دانشگاه ها » مجله علم و آينده ، شماره 10 ، صص 71 - 62
7- توكلي مقدم ، رضا وشكاري ، امير ( 1382 « مهندسي ارزش ؛ ابزار قدرتمند بهره وري » ماهنامه تدبير ، شماره 132 ، صص 33 - 28
8- ذوالقرد ، حسيني ( 1381 ) « مهندسي ارزش ؛ ابزاري كا را در مهندسي كيفيت » فصلنامه مهندسي صنايع ، شماره 32 و 31 ، صص 13- 7
9- شفيعي ، عين اله ( 1382) « جايگاه ارزش و مهندسي ارزش در پروژه هاي عمراني » فصلنامه مديريت فردا ، شماره 2 ، صص 67 – 61
منابع لاتين :
1. cheah . chales y.j , ting . seng kiong ( 2005 ) " Appraisd of valve enyineering in construction in southeast Asia " international journal of project management . 23 : 151 – 153 www . sciencedirect . com
2. Fong . PSW , shen . Q (2000 ) " is the Hong Kong construction industry ready for valve management " international journal of project management , 18 : 317 – 326 www . sciencedirect . com
3. Liu . Anita . M . M , Leuny . Mei – yung ( 2002 )" Developing a soft valve management " international journal of project management , 20 : 341 – 349 www . sciencedirect . com
4. CHAO . Fang – lin and et . al ( 2000 ) value engineering in product Renovation " Department of industrial design , Da Yeh university WWW . google . com
5. Bertram , jr . paulR ( 2001 ) " HOW does valve engineering affect suppliers ? WWW . CSINet . org
به لطف خداوند مهربان اين مجال را يافتيم که در موضوعات مختلف مدیریت منابع انسانی جديدترين مقالات، تحقيقات، نظريه ها و... را مورد كند و كاو قرار دهيم. این وبلاگ دست تمامي صاحب نظران و انديشمندان عرصه ي مديريت منابع انسانی را در مسير توليد علم و توسعه ي نرم افزاري به گرمي مي فشارد